Baş Dönmesi ve Manevra Uygulamaları

Baş Dönmesi ve Manevra Uygulamaları

   Baş dönmesi pek çok kişinin hayatında en az bir kere deneyimlediği hoş olmayan bir dönme hissidir. Hasta kendinin döndüğünü ya da çevrenin döndüğünü söyleyebilir ya da şikayeti sadece sersemlik hissi şeklinde de olabilir.

   Baş dönmesi yani Latince adı ile vertigo bir hastalık değildir, bir şikayettir. Bu sebeple ‘vertigo teşhisinin konulması’ yanlış bir cümle kalıbıdır. Başı dönen her kişinin vertigosu vardır ve önemli olan vertigonun hangi sistemden ya da hastalıktan kaynaklandığını çözebilmektir. Çünkü baş dönmesine sebep olan her hastalığın tedavisi birbirinden farklıdır. Baş dönmesine sebep olan ana sistemler kulaktaki denge sistemi ve sinir sistemi (beyin ile ilişkili hastalıklar) olmakla beraber bazı damar hastalıklarında, şeker ve tansiyon hastalıklarında, kandaki mineral ve hormon değişikliklerinde ya da psikolojik hastalıklarda da baş dönmesi görülebilir.

   Hastadan alınan detaylı bir anamnez ve yapılan detaylı muayene ile şikayetin hangi sistemden kaynaklandığı kabaca tahmin edilebilir.  Eğer kulaktan kaynaklandığı düşünülüyorsa belirli tetkikler yardımı ile kulağın hangi bölgesinden kaynaklandığı tespit edilmeye çalışılır.

   Kulakla ilişkili en sık karşılaşılan baş dönmeleri; kristal oynaması (bppv), iç kulak basınç artışı (Meniere hastalığı), iç kulak iltihaplanması (labirentit) ve denge siniri iltihaplanmasıdır(vestibüler nörit). Bu hastalıkların her birinin muayene bulgusu ve tedavileri birbirinden farklıdır.

   Manevra uygulamaları, halk arasında kristal oynaması olarak bilinen benign paroksismal pozisyonel vertigo hastalığının tedavisinde kullanılır. İç kulaktaki yarım daire kanallarında dengemizi sağlayan kristaller mevcuttur. Bu kristallerin herhangi bir sebeple (yakın zamanda geçirilmiş üst solunum yolu enfeksiyonu, kafa travması, ekstra stres faktörü varlığı gibi) yerinden oynaması hastada özellikle baş hareketleri ile tetiklenen etraf döner tarzda baş dönmesine sebep olur. Manevra tedavisi denilen tedavi ile başa belli açılarla belli pozisyonları verilerek yerinden oynayan kristaller ait olduğu yere geri gönderilir. Hastaların bu manevra tedavilerini evde kendi başlarına yapmaya çalışması tehlikeli bir durumdur. Manevra sırasında yapılan yanlış bir hareket hastayı tedavi etmek bir yana çok daha şiddetli ve tedavisi daha zor baş dönmelerine sebep olmaktadır. Bu sebeple bu manevra tedavileri mutlaka kulak burun boğaz uzmanı tarafından yapılmalıdır.