Bademcikler boğaz girişimizin iki tarafında var olan normalde görevleri ağız ve burun yoluyla alınan mikroplara karşı bağışıklık kazanmamızı sağlayan dokulardır. Bu dokuların bazen vücuda zararı, yararından fazla olur ve alınması ya da küçültülmesi gerekir. Hangi durumlarda bademciklere işlem yapma ihtiyacı duyduğumuzu genel sıklık sırasına göre inceleyecek olursak.
Bazı durumlarda bademciklerin koruma görevi tersine döner ve bademcikler hastalıktan korumak yerine hastalık kaynağı olmaya başlarlar. Sık iltihaplanan bademcikler ile hastada bir kaç gün istirahati gerektiren yüksek ateş şiddetli boğaz ağrısı eklem ağrısı şikayetleri olur. Bazen iş daha ciddileşerek bademcik apsesine döner ve apsenin boşaltılması gerekir. Muayenede bademciklerin üstünde beyaz renkli, iltihaplanmaya bağlı lekeler görülebilir. Bu enfeksiyon tablosu çocuk yaş grubunda yılda 5, erişkinlerde yılda ortalama 3 ü geçerse bademciklerin alınması gündeme gelir.
Bademciklerin alınmasını gerektiren bir diğer durum büyük olmaları sebebi ile üst hava yolunu tıkaması halidir.Hem çocukluk hem de erişkinlikte gördüğümüz bu tabloda bademcikler boğazda yanlarda olan yuvalarından dışarı doğru büyüyerek hava yolunu daraltırlar ve bu darlık belli bir seviyeyi geçerse ağzı açık uyuma horlama daha çok çocuklarda iştahsızlık ve büyük lokmaları yutamama durumuna sebep olur. Bu durumda hastanın hava yolu açıklığını sağlayabilmek için bademciklerin alınması ya da küçültülmesi gerekir.
Bademcik alınmasını gerektiren en nadir karşılaşılan durum ise bademcik kanserleridir. Daha çok ileri yaş grubunda, sigara ve alkol tüketimi fazla olan hastalarda görülen bu durum genelde hastada boğazda takılma ve dolgunluk hissi, kulağa vuran ağrı şeklinde bulgu verir. Muayene bulgusu olarak da tek bademcikte normal doku görünümünün değişmesi, asimetrik bademcik büyümesi dolgunluğa bağlı anatomik görünümde değişiklik gibi bulgular görülür. En sık görülen kanserler yassı hücreli kanserler ve lenfomalardır. Bademciğin total olarak alınarak patolojik tanının konulması ve sonrasında onkolojik cerrahi ve medikal tedavi planlanması gerekir.
Bademcik cerrahisi eskiden lokal anestezi altında yapılan bir işlemken artık hem hasta konforu hem de hekim konforu için genel anestezi altında yapılmaktadır.. Tonsillektomi dediğimiz bademciklerin tamamının alınması sık enfeksiyon sebebi ile yapılan cerrahi işlemlerde geride enfeksiyon odağı bırakılmaması için önemlidir. Bademcik büyüklüğüne bağlı yapılan cerrahi işlemlerde ise enfeksiyon durumundan farklı olarak bademciğin tamamını değil tonsillotomi dediğimiz bademciklerin sadece büyük olan kısmını alma işlemi uygulanabilir.
Bademciklerin alındığında oluşan açık yara alanı yemeklerin geçtiği bir bölge olması sebebi ile cerrahi sonrası verilen diyet listesine sıkı bir şekilde uyulmalıdır. Diyet listesine uymayarak yenilen özellikle sert kıvamlı yiyecekler açık yara alanındaki atardamarlarda açılmaya sebep olarak tekrar cerrah gerektirecek kanamalara sebebiyet verebilir.
